ผลของโปรแกรมการให้ความรู้ด้านสุขภาพต่อระดับน้ำตาลในเลือดและพฤติกรรมการดูแลตนเอง

ปรียาภรณ์ สวัสดิ์ศรี

Abstract


การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบระดับน้ำตาลในเลือดและพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ก่อนและหลังการเข้าร่วมโปรแกรมการให้ความรู้  ด้านสุขภาพ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่เข้ารับการรักษา ณ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล เครือข่ายโรงพยาบาลองครักษ์ จังหวัดนครนายก ระหว่างเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2551 ถึงเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2553 โดยเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง จำนวน 20 คน เครื่องมือที่ใช้ในการทดลองคือโปรแกรมการให้ความรู้ด้านสุขภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ Wilcoxon signed-rank test

ผลการวิจัยพบว่าก่อนและหลังการเข้าร่วมโปรแกรมการให้ความรู้ด้านสุขภาพ กลุ่มตัวอย่างมีระดับน้ำตาลในเลือดก่อนอาหารเช้าแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (z = 2.297, p < .05) มีน้ำตาลเฉลี่ยสะสมแตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ มีพฤติกรรมการดูแลตนเองโดยรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (z = 2.578, p < .05) และพบว่ามีพฤติกรรมการดูแลตนเองด้านการดูแลสุขภาพทั่วไปแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (z = 3.431, p < .01) ส่วนพฤติกรรมการดูแลตนเองด้านอื่นๆ แตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ

                จากผลการวิจัยครั้งนี้มีข้อเสนอแนะว่าควรปรับรูปแบบการให้ความรู้ด้านสุขภาพเป็นกิจกรรมในลักษณะการสร้างเสริมพลังอำนาจโดยใช้กระบวนการกลุ่ม ยึดผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง ส่งเสริมให้ผู้ป่วยได้ใช้ศักยภาพของตนเองเป็นหลัก สนับสนุนให้สมาชิกในครอบครัวหรือผู้ดูแลผู้ป่วยได้มีส่วนร่วมในการดูแลผู้ป่วย และควรจัดให้มีทีมเยี่ยมบ้านเพื่อกระตุ้นและส่งเสริมให้ผู้ป่วยสามารถปฏิบัติพฤติกรรมการดูแลตนเองได้อย่างต่อเนื่องและยั่งยืนต่อไป

คำสำคัญ :  โปรแกรมการให้ความรู้ด้านสุขภาพ  ระดับน้ำตาลในเลือด  พฤติกรรมการดูแลตนเองผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2

This quasi-experimental research was to examine the effects of health education program on blood glucose levels and self care behaviors among type 2 diabetic patients, by comparing blood glucose levels and self care behaviors before and after participating in the health education program. Twenty samples were diabetic patients in subdistrict hospital, Ongkharak hospital network and were selected by purposive sampling. Data were collected using questionnaires and analyzed with statistics composed of percentage, mean, standard deviation, and Wilcoxon signed-rank test.

                After implementing the program, the results revealed that fasting blood
 sugar was statistically significant decreased (z = 2.297, p < .05) and overall self care behaviors significantly improved (z = 2.578, p < .05). In addition, self care behavior in a dimension of general health care also improved significantly (z = 3.431, p < .01). However, HbA1c was not statistically significant decreased.

                Based on these findings, the health education program should be improved via a group process in regard self-empowerment, patient-centered care, and family involvement in patient care. Furthermore, a home visit approach should be used in order to encourage and promote continuity of self care behavior among type 2 diabetic patients.

Keywords :  Health education program,  Blood glucose level,  Self care behavior,  Type 2 diabetic patients 

Full Text:

fulltext in Thai

Refbacks

  • There are currently no refbacks.